Stawki ZUS 2026 – składki pracownika, pracodawcy i przedsiębiorcy

Składki pracownika

Z wynagrodzenia brutto pracownika ZUS pobiera trzy składki na ubezpieczenia społeczne: emerytalną (9,76%), rentową (1,5%) i chorobową (2,45%). Razem to 13,71% wynagrodzenia brutto. Dodatkowo płaci się składkę zdrowotną w wysokości 9%, liczoną od podstawy pomniejszonej o składki społeczne. Wszystkie te kwoty potrąca pracodawca i odprowadza do ZUS, więc nie widzisz ich w wypłacie, tylko niższą kwotę netto.

Składki pracodawcy

Pracodawca płaci składki ponad wynagrodzenie brutto, więc nie zmniejszają one pensji pracownika, ale zwiększają koszt zatrudnienia. To składka emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa, na Fundusz Pracy 2,45% i na FGŚP 0,1%. Stawka składki wypadkowej zależy od branży i liczby zatrudnionych – firmy zgłaszające do ubezpieczenia do dziewięciu osób opłacają ją według stawki 1,67%. Przy takiej stawce łączne składki pracodawcy to 20,48% wynagrodzenia brutto.

Limit 30-krotności

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pobiera się od wynagrodzenia tylko do rocznego limitu, który wynosi trzydziestokrotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Po jego przekroczeniu składki te nie są pobierane do końca roku, więc pensja netto wyraźnie rośnie. Limitu nie stosuje się do składki zdrowotnej ani do składki wypadkowej. Wpływ limitu na wypłatę zobaczysz w tabeli miesięcznej naszego kalkulatora brutto-netto.

Składki przedsiębiorcy

Przedsiębiorca opłaca składki sam, od podstawy ustalonej w przepisach. Przy pełnym ZUS podstawa to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, a w pierwszych 24 miesiącach działalności można wybrać preferencyjną podstawę równą 30% płacy minimalnej. Składki społeczne przedsiębiorcy to emerytalna 19,52%, rentowa 8%, wypadkowa 1,67% i Fundusz Pracy 2,45%, a dobrowolnie także chorobowa 2,45%. Przy pełnej podstawie bez chorobowej łączna kwota składek społecznych jest podana w tabeli powyżej.

Składka zdrowotna przedsiębiorcy zależy od formy opodatkowania: na skali podatkowej to 9% dochodu, na podatku liniowym 4,9% dochodu (w obu przypadkach nie mniej niż kwota minimalna), a na ryczałcie stała kwota zależna od rocznego przychodu.

PPK

Pracownicze Plany Kapitałowe to dodatkowa wpłata na oszczędności emerytalne. Podstawowa wpłata pracownika wynosi 2% wynagrodzenia, a pracodawcy 1,5%. Pracownik może obniżyć swoją wpłatę do 0,5% albo podnieść do 4%, a pracodawca może wpłacać do 4%. Wpłata pracodawcy jest dla pracownika przychodem opodatkowanym.

Kto nie płaci niektórych składek?

Nie każdy płaci wszystkie składki. Przy umowie zlecenia ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe, a chorobowe dobrowolne. Uczeń i student do 26. roku życia na umowie zlecenia nie podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Umowa o dzieło co do zasady nie jest objęta składkami. Pracodawca może nie opłacać Funduszu Pracy i FGŚP za pracowników po ukończeniu 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) i w kilku innych sytuacjach.

Skąd się biorą te stawki?

Procentowe stawki składek wynikają z ustaw i zmieniają się rzadko. Co roku zmieniają się za to kwoty zależne od przeciętnego wynagrodzenia: podstawa składek przedsiębiorców i roczny limit 30-krotności. Dlatego zestawienie podaje rok, którego dotyczą wartości.

Ograniczenia zestawienia

Tabele pokazują stawki ustawowe i podstawy w roku wskazanym na stronie. Konkretna składka zależy od indywidualnej sytuacji, np. wieku, rodzaju umowy, wypłaty świadczeń czy zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Dokładne kwoty dla swojej pensji policzysz w kalkulatorze brutto-netto. Aktualne wskaźniki ogłasza ZUS na swojej stronie.